ไฉนจึงกล่าวว่า  ความสุขก็คือทุกข์อย่างหนึ่ง

อวิชชา สังขาร วิญญาณ นาม-รูป สฬายตนะ ผัสสะ เวทนา-เป็นสุขเวทนา นันทิ-ความติดเพลิน,ความเพลิดเพลิน คือตัณหา อุปาทาน-ยึดมั่นด้วยกิเลสหรือตัณหานั่นเอง ภพ ชาติ ชรา อันเป็นไปดังวงจรย่อยๆนี้

มรณะ คือดับไป พรั่งพร้อมด้วย โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส อุปายาส หรือคืออาสวะกิเลสนั่นเอง นอนเนื่องอยู่ในจิตต่อไป  

รอวันกำเริบเสิบสานขึ้นมาย้อมจิตอีก  เมื่อกระทบกับสิ่งเร้านั้นๆ  หรือเจตนาขึ้นมาเอง  หรือผุดลอยขึ้นมาด้วยธรรมชาติหนึ่งของชีวิต  ซึ่งเมื่อร่วมเป็นเหตุปัจจัยกับอวิชชา ก็ยังให้เกิดสังขารดำเนิไปตามวงจรปฏิจจสมุปบาทอีก

แต่แล้วเมื่อมรณะคือต้องดับไปเป็นที่สุด ก็เกิดการเก็บจำในสิ่งต่างๆที่เกิดขึ้นอันเป็นสภาวธรรมของชีวิต คือ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส อุปายาส นั้น,  ในกรณีของความสุข ก็เก็บจำไว้ในรูปของปริเทวะ คือ ความร่ำไรรำพัน, ความคร่ำครวญ, ความบ่นเพ้อ  กล่าวคือ เกิดอาการโหยไห้อยากได้อยากให้เกิดขึ้นอีก