สัญญา ไม่ใช่อัตตา  สัญญาไม่ใช่ตัวตนหรือเป็นของตัวตนแท้จริง เพราะถ้าสัญญาเป็นอัตตาแล้ว ย่อมสามารถบังคับบัญชาในสัญญาได้ว่า

ขอสัญญาจงเป็นอย่างนี้เถิด กล่าวคือ จำได้หมายรู้แต่ในสุข  

ขอสัญญาจงอย่าเป็นอย่างนี้เลย กล่าวคือ อย่าได้จำได้และอย่าหมายรู้ในเรื่องทุกข์เลย  

แต่สัญญาไม่ใช่อัตตา จึงบังคับบัญชาไม่ได้ แม้แต่สิ่งที่เป็นสุขที่อยากจำ ก็กลับลืม,  ส่วนสิ่งที่เป็นทุกข์ ที่อยากลืมกลับไปจำ จึงไม่อยู่ในอำนาจของอัตตาหรือตัวตนแท้จริง  บางทีก็ผุดลอยขึ้นมาเอง  บางครั้งก็ผุดขึ้นมาเองในขณะหลับหรือความฝัน   เพราะสัญญาเป็นอนัตตา เพราะล้วนเกิดขึ้นแต่เหตุปัจจัย โดยอาศัยรูปขันธ์ส่วนหทัยวัตถุหรือสมองส่วนหนึ่ง กับการผัสสะอันเกิดแต่อดีตของขันธ์ต่างๆที่ได้ผ่านมาแล้วต่างๆนาๆนั่นเอง ที่ทั้งสามารถลอยผุดขึ้นมาอันเป็นสภาวธรรมหนึ่งของชีวิตเช่นกัน  หรือถูกกระตุ้นเร้าขึ้นมาได้โดยอาศัยอายตนะต่างๆของรูปขันธ์เป็นเหตุปัจจัยอีกด้วย

 

  

 

 

 กลับหน้าเดิม

กลับสารบัญ