วิญญาณ ไม่ใช่อัตตา  วิญญาณเป็นเพียงสังขารที่ถูกปรุงแต่งขึ้นจากเหตุปัจจัย ควบคุมบังคับบัญชาไม่ได้ วิญญาณจึงเป็นอนัตตาไม่ใช่ตัวไม่ใช่ของตัวแท้จริง ดังเช่น ในผู้มีชีวิต

เมื่อตากระทบรูป ย่อมต้องเกิดจักษุวิญญาณขึ้นเป็นธรรมดา

เมื่อหูกระทบเสียง ย่อมต้องเกิดโสตะวิญญาณขึ้นเป็นธรรมดา

จะห้ามไม่ให้เกิด ไม่ให้เป็น ย่อมไม่ได้ เป็นสภาวธรรมของชีวิต, สำหรับผู้ที่ยังไม่เข้าใจเรื่องวิญญาณ ๖  แจ่มแจ้งย่อมอาจมีความสงสัยว่า วิญญาณเป็นอัตตาหรือเป็นของตัวของตนหรือเจตภูต ที่เที่ยวล่องลอย ท่องเที่ยวไป หรือเที่ยวแสวงหาที่เกิดหรือภพใหม่นั้นอันเป็นความเข้าใจอย่างโลกิยะ  ขอให้ไปอ่านในบท พุทธพจน์และพระสูตร หัวข้อที่ ๒๖.มหาตัณหาสังขยสูตร^SC เพื่อประกอบการพิจารณา