|
|
จิตมีตัณหา จากการปรุงแต่งของเวทนาเป็นเหตุ |
เป็นสมุทัย เหตุแห่งทุกข์ |
|
อันเป็นไปตามปฎิจจสมุปบาทธรรม กล่าวคือ "ตัณหาเป็นปัจจัยจึงมีอุปาทาน"
หมายถึง การที่จิตมีเวทนาคือการเสวยอารมณ์ ความรู้สึก ที่เกิดขึ้นมาจากการรับรู้ในการผัสสะ(กระทบสัมผัส)กับอารมณ์ อันมี รูป รส กลิ่น เสียง โผฐฐัพพะ และธรรมารมณ์ต่างๆ จึงเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดตัณหาขึ้น เนื่องจากเมื่อเกิดตัณหาขึ้นมาแล้ว ย่อมเกิดการกระทำทางจิตเพื่อสนองตอบความอยากหรือตัณหานั้น อันคืออุปาทานความจงใจหรือคิดอ่านให้กระทำตามความยึดมั่นถือมั่นหรือกิเลสของตัวตนเป็นสำคัญ จึงเป็นการดำเนินและเป็นไปตามวงจรการเกิดขึ้นแห่งทุกข์ ปฏิจจสมุปบาท กล่าวคือ เวทนาเป็นปัจจัย จึงมีตัณหา....
อนึ่งพึงระลึกรู้เข้าใจว่า จิตฟุ้งซ่านหรือจิตคิดปรุงแต่งที่เกิดขึ้นทุกๆครั้งในขณะจิต ย่อมยังให้เกิดเวทนาทุกครั้งทุกทีไป จึงอาจเป็นปัจจัยให้เกิดทุกข์โดยไม่รู้ตัว