ข้อน่าคิดพิจารณา(โยนิโสมนสิการ)

    "จิต"อุปมาดั่ง"เงา" กล่าวคือ จิตเป็นอนัตตาไม่มีตัวตน ของตนเองจริง เหมือนดั่งเงา  และมีการเกิดดับๆ...จากเหตุปัจจัยเฉกเช่น"เงา"

    "เงา" นั้นก็ไม่มี ในแสง ๑          "เงา"นั้นก็ไม่มี ในวัตถุทึบแสง ๑         "เงา" นั้นก็ไม่มี ในพื้นที่รับการตกกระทบของแสง ๑

    แต่เมื่อเหตุทั้ง ๓ ดังกล่าวข้างต้น  มาเป็นปัจจัยปรุงแต่งกัน  ก็ย่อมต้องเกิดสิ่งที่เรียกกันโดยโลกสมมติว่า "เงา" ขึ้น

    และเมื่อเหตุปัจจัยอันใดมีอาการแปรปรวน   "เงา"นั้นก็ย่อมต้องแปรปรวนเปลี่ยนแปลงไปตามเหตุปัจจัยอันแปรปรวนนั้นๆ

    และเมื่อเหตุที่เป็นปัจจัยอันใดดับไป  "เงา"นั้นก็ย่อมต้องดับไปตามเหตุที่มาเป็นปัจจัยกันนั่นเอง

    สังขารทั้งปวงล้วนสิ้น  ก็เฉกเช่นกัน

    (ชีวิต ขันธ์ทั้ง ๕ ความสุข ความทุกข์ โทสะ โมหะ โลภะ ราคะ และทุกสรรพสิ่งที่เป็นสังขารอันย่อมถูกเหตุปัจจัยปรุงแต่งขึ้น ทั้งรูปธรรม และนามธรรม)

    การไล่ค้นหาจิต จึงย่อมไมมีวัน่ประสบผลสำเร็จได้ ดุจดั่งการไล่จับเงา ที่ย่อมไม่มีวันสำเร็จได้  ไม่ว่าจะเนิ่นนานไปกี่ร้อยภพ กี่พันชาติ ตลอดกาลนาน ก็ตามที