เวทนา - การเสวยอารมณ์*,  ความรู้สึกรับรู้ที่เกิดในเบื้องต้นจากการกระทบสัมผัส(ผัสสะ) อันร่วมด้วยกับความจำ(สัญญา**)ได้ในอารมณ์*นั้นๆ

กระบวนธรรมในการเกิดเวทนา จึงเป็นดังนี้

ตา+รูป>>วิญญาณ >>ผัสสะ>> สัญญา(ความจำได้) >> เวทนา

และเพราะสัญญา**(ความจำได้)  จิตจึงจำแนกเป็นสุขเวทนา-ถูกใจ ชอบใจ, ทุกขเวทนา-ไม่ถูกใจ ไม่ชอบใจ,  และอทุกขมสุข หรือเฉยๆ

อารมณ์*  ในทางพุทธศาสนาหมายถึงสิ่งที่จิตยึดเหนี่ยวหรือกำหนด เช่น รูปที่จิตเข้าไปกระทบหรือยึด, เสียง, กลิ่น, รส, สัมผัส, ธรรมารมณ์-คิด)

สัญญา**  หรือความจำได้ ดังเช่น จำได้ในรูปที่มากระทบตา, เสียงที่มากระทบหู, กลิ่นที่มากระทบจมูก, รส..., สัมผัส..., ธรรมารมณ์มากระทบใจ

สารบัญ