|
มีพุทธพจน์ตรัสเตือนไว้ ไม่ให้ประมาท หลักปฏิจจสมุปบาทนี้ ว่าเป็นหลักเหตุผลที่เข้าใจง่าย, เพราะมีเรื่องที่พระอานนท์เข้าไปกราบทูลพระองค์ และพระองค์ได้ตรัสตอบ มีความดังนี้ "น่าอัศจรรย์ ไม่เคยมีมาเลย พระเจ้าข้า, หลักปฏิจจสมุปบาทนี้ ถึงจะเป็นธรรมลึกซึ้ง และปรากฏเป็นของลึกซึ้ง แต่ก็ยังปรากฏแก่ข้าพระองค์ เหมือนเป็นธรรมง่ายๆ" "อย่ากล่าวอย่างนั้น อย่ากล่าวอย่างนั้น อานนท์, ปฏิจจสมุปบาทนี้ เป็นธรรมอันลึกซึ้ง และปรากฏเป็นของลึกซึ้ง เพราะไม่รู้ ไม่เข้าใจ ไม่แทงตลอด หลักธรรมข้อนี้แหละ หมู่สัตว์นี้จึงวุ่นวายเหมือนเส้นด้ายที่ขอดกันยุ่ง......ฯลฯ." (สํ.นิ. ๑๖/๒๒๔-๕/๑๑๐-๑) |
อีกทั้งมีพุทธดำรัสตรัสไว้ ตั้งแต่คราตรัสรู้ว่า ทรงท้อพระทัยที่จะโปรดสั่งสอนเพราะ
ธรรมที่ยากแก่การเข้าใจและลึกซึ้งมี ๒ คือปฏิจจสมุปบาทและนิพพาน